Ruim drie jaar geleden, heeft noyb klachten ingediend tegen verschillende Duitse politieke partijen wegens het onrechtmatig gebruik van politieke microtargeting tijdens de federale verkiezingen van 2021. Nu heeft de Berlijnse gegevensbeschermingsautoriteit eindelijk uitspraken gedaan met betrekking tot de Sociaal-Democraten (SPD), de Groenen, Die Linke en de CDU. De conclusie: zij hebben allemaal op onrechtmatige wijze gebruikgemaakt van microtargeting. De klacht tegen de AfD is nog in behandeling, omdat de partij de onderzoeksbevoegdheden van de gegevensbeschermingsautoriteit voor de rechter heeft aangevochten.
- Origineel onderzoek door ZDF Magazin Royale
- Oorspronkelijke tv-reportage (op YouTube)
- Oorspronkelijke klachten van noyb
- Fragmenten uit de beslissingen van de DPA in Berlijn (DE)
Politieke microtargeting is illegaal. Met haar nieuwe beslissingen heeft de Berlijnse gegevensbeschermingsautoriteit verschillende grote Duitse politieke partijen (CDU, SPD, Bündnis 90/Die Grünen, DIE LINKE) berispt voor het gebruik van gevoelige politieke interesses om internetgebruikers te benaderen met gepersonaliseerde politieke reclame. Dergelijke „microtargeting“ is alleen mogelijk omdat onlineplatforms uitgebreide gebruikersprofielen aanmaken met de interesses, gewoonten, interacties en andere informatie van mensen. Deze gegevens kunnen worden gebruikt om gebruikers tijdens het verkiezingsproces te beïnvloeden. Daarom vormt microtargeting een bedreiging voor democratische verkiezingen.
Volgens de Berlijnse autoriteit ontbrak een rechtsgrondslag (zoals toestemming) om gebruikers op basis van hun persoonlijke politieke interesses te benaderen met reclame. De autoriteit heeft vastgesteld dat de verwerking van persoonsgegevens door de bovengenoemde politieke partijen onrechtmatig was.
Felix Mikolasch, advocaat op het gebied van gegevensbescherming bij noyb: „Wij juichen het besluit van de Berlijnse gegevensbeschermingsautoriteit toe. Microtargeting vormt een bedreiging voor de democratie, dus deze beslissingen zorgen voor een gelijk speelveld voor politieke partijen. Het is echter jammer dat de autoriteit er meer dan drie jaar over heeft gedaan. Er zijn immers in de tussentijd weer federale verkiezingen geweest.”
De AfD heeft de Berlijnse gegevensbeschermingsautoriteit aangevochten. De klacht tegen de AfD is momenteel nog in behandeling bij de Berlijnse autoriteit. Hoewel de AfD zich ook bezighield met politieke microtargeting, heeft zij (tot nu toe tevergeefs) de onderzoeksbevoegdheden van de Berlijnse gegevensbeschermingsautoriteit voor de rechter aangevochten. De administratieve rechtbank van Berlijn concludeerde dat de AfD verplicht is de autoriteit de gevraagde informatie te verstrekken. Hoewel de autoriteit deze zaak nog niet heeft afgerond, geeft haar besluit om politieke microtargeting als onwettig te bestempelen een krachtig signaal af aan alle politieke actoren in Duitsland en daarbuiten.
Max Schrems, erevoorzitter van noyb: „Bij deze zaken gaat het wellicht meer om naleving in de toekomst dan om boetes. Hoewel het jammer is dat de Berlijnse autoriteit geen direct verbod op microtargeting heeft uitgevaardigd, hopen we dat zij snel handhavingsmaatregelen zal nemen als politieke partijen blijven vertrouwen op dergelijke activiteiten.“
Achtergrond. In 2021 had ZDF Magazin Royale onthuld dat alle partijen die in de Duitse Bondsdag vertegenwoordigd zijn, gebruik maakten van politieke microtargeting op Facebook om advertenties aan specifieke groepen mensen te tonen. Het Duitse late-nightprogramma vroeg kijkers vervolgens om een browserextensie te installeren om microtargetinggegevens te registreren, waardoor noyb specifieke inbreuken op de AVG voor specifieke personen kon analyseren en vaststellen.
